چرا تویوتا این قدر موفق است؟

در کلاس بدون زرق وبرق، در مدرسه ای در ناحیه مرکزی ژاپن، چند نوجوان در برابر تخته سفیدی نشسته اند که روی آن معادلات ریاضی طولانی نقش بسته است و آموزگار بی وقفه درباره انرژی جنبشی صحبت می کند. این دانش آموزان 17 ساله که همگی لباس همسان پوشیده اند، مانند دانش آموزان عادی به نظر می آیند که به تکالیف روزمره مدرسه مشغول هستند. اما ظاهرشان شاید فریبنده باشد؛ آنان کارمندان شرکت خودروسازی تویوتا هستند. خودروسازی که دبیرستان دارد.
 
به گزارش رویتر، بزرگترین خودروساز ژاپنی پارسال درآمدی بیش از مجموع درآمد سه شرکت بزرگ خودروسازی امریکایی در دیترویت یعنی جنرال موتورز، فورد و دایملر کرایسلر داشت و این طور که پیش می رود برای چهارمین سال پیاپی به بالاترین سود خود دست خواهد یافت. در زمانی که خودروسازان رقیب در غرب نظاره گر نزول درآمد و کاهش سهم خود از بازار داخلی هستند، یک پرسش همواره در ذهن ناظران و مدیران صنعت شعله ور بوده است:
    
چرا تویوتا این قدر موفق است؟

درباره این موضوع کتابها نوشته شده است، کتابهایی که موضوع آن نظام تولید انعطاف پذیر مشهور تویوتا تا فرهنگ شرکتی آن موسوم به کایزن «بهبود مستمر» بوده است. اما یک پاسخ آن را می توان در شهری که قدیمی ترین کارخانه تویوتا در آن قرار دارد یعنی در آموزشگاه مهارتهای فنی تویوتا پیدا کرد.

این مدرسه که 300 دانش آموز بین 15 تا 19 ساله دارد، نقشی منحصر به فرد در سومین شرکت بزرگ خودروسازی جهان دارد. این آموزشگاه خاستگاه گروهی نخبه از ناظران آتی در عرصه های مکانیک، ماشین آلات و سایر زمینه های فنی دارد که هسته هر شرکت تولیدی است. این سنتی است که قدمت آن تقریباً به اندازه عمر شرکت می باشد. این مدرسه که در سال 1938 یعنی یک سال پس از تاسیس تویوتا افتتاح شد، محصول اندیشه بنیانگذار فقید تویوتایی «کی ایمپیرو تویودا» است که معتقد بود آموزش رمز تحقق رویای پدرش در مورد ساخت خودروی ملی است.

منابع داخلی تویوتا می گویند برنامه های آموزشی تویوتا شالوده موفقیت آن در تبدیل شدن از یک شعبه کوچک یک کارگاه نساجی به ثروتمندترین خودروسازی دنیاست که سود نهایی آن تقریباً 8 میلیارد دلار است. «مامورو ساکاموتو» مدیر آموزشگاه گفت:« هزینه اداره این آموزشگاه بسیار زیاد است اما ما آن را سرمایه گذاری برای آینده می بینیم. اگر فارغ التحصیل این آموزشگاه را با یک کارمند تازه کار بدون تجربه مقایسه کنیم، تفاوت آن چشمگیر است»
 

آموزش پرهزینه


آموزشگاه مهارتهای فنی تویوتا یکی از پنج دبیرستان حرفه ای است که پس از تعطیلی صدها مدرسه فنی شرکتهای دیگر به کار خود ادامه داده است. این مدرسه هر سال 70 دانش آموز 15 ساله را می پذیرد که با ثبت نام به طور خودکار در جرگه کارکنان تویوتا در می آیند. برای پذیرش در مدرسه رقابت شدیدی وجود دارد و از هر چهار متقاضی یک نفر قبول می شود. تویوتا مبلغی را که صرف اداره مدرسه می کند افشاء نمی کند. این شرکت هر سال 100 فارغ التحصیل دبیرستان را برای آموزش فنی پیشرفته پذیرش می کند. علاوه بر هزینه اداره دبیرستان، هر دانش آموز سالیانه معادل 17400 دلار دریافت می کند. این مدرسه شهریه ندارد.

سایر خودروسازها هم برنامه آموزش کارمند دارند، اما هیچ کدام پرهزینه تر از برنامه  تویوتا نیست و جنرال موتورز، غول خودروسازی آمریکا آموزش اینترنتی به کارکنان خود ارائه می کند. سود متوسط این شرکت از رهگذر تولید هر خودرو 200 دلار است، سود مشابه تویوتا 1260 دلار است. «اچ کنت باون» استاد دانشکده اقتصادی هاروارد و یکی از دو نویسنده مقاله ای در مورد نظام تولید تویوتا گفت:«تویوتا کارکنان خود را به روشی متفاوت از شرکتهای دیگر آموزش می دهد. »
 

نگرش سقراطی

مطابق فلسفه کاری تویوتا موسوم به «گنچی گن بوتسو» یا «برو و خودت ببین» دانش آموزان آموزشگاه یاد شده، وقت زیادی را به همراه ناظران آتی خود صرف آموزش می کنند. باون گفت: « بیشتر آموزش بر عهده ناظر دانش آموز است. وقتی کارگری نیاز به آموزش دارد، مربی همواره در کنار اوست. » به گفته باون، ناظران تویوتا نگرشی سقراطی نسبت به آموزش دارند. – یعنی ارائه پاسخ از طریق پرسش- تا کارگران را به داشتن ذهن مستقل برای بهبود کار تشویق کنند. وی گفت:«دید نسبت به افراد به طور کلی متفاوت است. انجام همیشگی بهبودهای کوچک... رمز موفقیت تویوتاست». دانش آموزان اصول اجرایی کار مانند «سیستم جعبه پیشنهاد» را می آموزند. این امر به این معنی است که کارکنان در تمام سطوح و زمینه ها توصیه هایی برای بهبود عملیات ارائه دهند. پیشنهادهای خوب پاداشی تا چند صد دلار به همراه دارد.

 
شیوه تویوتا

آموزش صرفاً به صورت حرفه ای است. دانش آموزان طی سه سال دوره درسی، آزمایشهای دشوار جسمی را پشت سر می گذارند، مانند صعود به قله 3000 متری، شنا به مدت دو ساعت در دریا و دویدن مسافتی به فاصله نصف ماراتن.

هاجیمه سوجیتا از فارغ التحصیلان آموزشگاه که اکنون مدیر عامل آن است، گفت:«هدف این است که هر دانش آموز این تکالیف را طوری به پایان برساند که از نظر فکری و جسمی نیرومند شود. نمی خواهیم آنان ضعیف بار بیایند».

در حالی که تویوتا کارخانه های بیشتری را در کشورهایی از چین تا جمهوری چک افتتاح می کند، آموزش کارکنان را یک گام به جلو برده است. سال گذشته موسسه تویوتا را در مرکز ژاپن تاسیس کردند تا اهمیت «شیوه تویوتا» را به مدیران خارجی که قرار است کارکنان محلی را آموزش دهند، بیاموزند. «کازویوکی کاوایی» رئیس بخش منابع انسانی تویوتا گفت: «برطرف کردن تفاوت فرهنگی یک چالش است، چرا که حدود 250000 کارمند تویوتا در سراسر کشورها مشغول به کار هستند. مثلاً در امریکا افراد درباره کار تعریفی سختگیرانه دارند. کار برای آنها مانند شنای امدادی است؛ تنها وقتی شخص به آب می پرد که دست شخص قبلی به دیوار خورده باشد. اما در ژاپن رویکرد مشابه دو و میدانی است. منطقه ای که چوب امداد دست به دست می شود، گسترده تر و نامشخص تر است».

بازدید : 11585

نماد اعتماد