پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

http://www.rihu.ac.ir

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه یکی از پژوهشگاه های مستقل و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران است.  

زمینه های پژوهشی : پژوهشگاه در قالب 11 گروه پژوهشی سازماندهی شده است که بر بازنگری و اسلامی سازی علوم انسانی متمرکز می باشند

تاریخچه

  - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سال 1361 با نام اولیه «دفتر همکاری حوزه و دانشگاه» و به منظور اجرای طرح مقدماتی «بازسازی علوم ‌انسانی» تأسیس شد. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم این طرح را در پی درخواست ستاد انقلاب فرهنگی تهیه کرد و پس از تصویب ستاد، طرح به تأیید حضرت امام خمینی(ره) رسید.

  - در سال 1369 و در پی یک دوره فعالیت موفقیت‌آمیز، «دفتر همکاری حوزه و دانشگاه» رسماً به عنوان یکی از نهادهای همکار با «سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها» (سمت) در آمد.

  - در سال 1377 پس از 9 سال همکاری نزدیک با سازمان سمت، به دلیل توفیق قابل توجه در پژوهش و تولید کتابها و آثار علمی بایسته، با تصویب شورای گسترش آموزش عالی با نام «پژوهشکده حوزه و دانشگاه» و به عنوان یکی از مراکز آموزش عالی پژوهشی کشور، به جمع مؤسسات زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیوست.

  - در سال 1382 نیز، پس از یک دوره کوتاه و پربار دیگر از فعالیتهای پژوهشی و تولید آثار علمی، «پژوهشکده» به «مؤسسه پژوهشی حوزه و دانشگاه» ارتقاﺀ یافت.

  - درسال 1383 نیز به پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تبدیل شد.

بیانیه ماموریت

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سال1404در میان کشور‌های اسلامی به قطب علمی در حوزه علوم انسانی– اسلامی تبدیل خواهد شد(چشم‌انداز بیست ساله پژوهشگاه)

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه مرکزی است پژوهشی - آموزشی و بر این باور است که شناخت انسان و ارزش های انسانی از مهم ترین مبانی تمدن های بشری و تمدن اسلامی است. با این باور فلسفه حیات پژوهشگاه چنین است:

«نظریه پردازی در مناسبات دین و علوم انسانی وتوسعه مرزهای علوم انسانی ـ اسلامی و بومی »

پژوهشگاه با همه توان می کوشد در آفاق جهانی، قطب علمی در حوزه علوم انسانی ـ اسلامی باشد.

پژوهشگاه بیش از همگان در برابر اصحاب دانشگاه و حوزه احساس تعهد دارد و نیز از برآوردن نیازهای مجموعه نظام و جامعه اسلامی سر بر نمی تابد.

پژوهشگاه بر آنست تا در دو دهه پیش رو، با بهره گیری از توان دانشیان حوزه و دانشگاه، بانظر داشت به معارف اهل بیت(علیهم السلام) در نظریه‏پردازی گام هایی بلند بردارد و تصویری درخور از خود بنمایاند.

پژوهشگاه از روش ها و ابزارهای نو در قلمرو پژوهش و فرآوری اطلاعات، بیشترین بهره را خواهد برد تاژرفای دانش را با پهنای فناوری پیوند زند.

پژوهشگاه روح اخلاق، معنویت وتعهد را در همراهان و همدلان خود می گسترد تا ضمن حفظ محققان و کارکنان، توان علمی و مهارتی ایشان در پرتو معرفت بالنده تر شود.

پژوهشگاه دستاوردهای معرفتی خود را به هرگونه ممکن و مناسب، از کتاب، مقاله، خدمات پژوهشی، آموزشی و مشاوره ای و جز آن، در دسترس خواهندگان و پژوهندگان می نهد.

اهداف

اولین و مهم ترین هدف پژوهشگاه، پژوهش است. پژوهش محور اصلی تمام فعالیت های پژوهشگاه است و بقیه فعالیت ها در راستای پژوهش ساماندهی و انجام می پذیرند. برای اهداف پژوهشی موارد ذیل مطرح می باشد:

    نظریه پردازی در حوزه مناسبات دین و علوم انسانی؛

    استخراج دیدگاه های اسلامی در موضوعات و مسائل علوم انسانی؛

    بومی سازی علوم انسانی با توجه به فرهنگ ایرانی و اسلامی؛

    نظریه پردازی و توسعه مرزهای علوم اسلامی با رویکرد نوین؛

    گره گشایی از مشکلات نظام با توجه به دیدگاه های اسلامی؛

 

دومین هدف پژوهشگاه، آموزش است. منظور از آن نیز برگزاری تحصیلات تکمیلی در دوره های کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی است. آموزش در خدمت پژوهش بوده و در اصطلاح «پژوهش محور» است و تحقق اهداف آموزشی، به تحقق اهداف پژوهشی کمک شایان توجهی خواهد نمود. برای اهداف آموزشی موارد ذیل مطرح است:

توسعه رشته های آموزشی میان رشته ای متناسب با رسالت پژوهشگاه؛

تامین نیروی انسانی مورد نیاز پژوهشگاه (محققان و کادر مدیریتی)؛

تربیت نیروی انسانی مناسب برای ترویج و گسترش رسالت پژوهشگاه؛

سومین هدف به منظور تحقق ماموریت پژوهشگاه در ایجاد و تقویت روحیه برونگرائی در پژوهشگاه و محصولات آن است. بدین منظور اهداف فرهنگی پژوهشگاه بر ترویج، تحکیم و نهادینه سازی دیدگاه های اسلامی در الف) نهادهای سیاستگذاری کشور، ب) مراکز آموزشی و پرورشی و ج) نهادهای فرهنگی، مورد نظر می باشد.

 

پژوهشکده ها

پژوهشگاه در حال حاضر با سه پژوهشکده «علوم اجتماعی»، «علوم رفتاری» و «علوم اسلامی» و یازده گروه پژوهشی فعالیت می‌نماید و فعال سازی چهار گروه پژوهشی و یک مرکز مطالعات و همکاری حوزه و دانشگاه متشکل از سه گروه پژوهشی را در دستور کار خود دارد .

پژوهشکده علوم اجتماعی شامل گروه‌های جامعه شناسی، مدیریت، اقتصاد و علوم سیاسی

پژوهشکده علوم رفتاری شامل گروه‌های روان شناسی، علوم تربیتی، اخلاق و فلسفه علوم انسانی

پژوهشکده علوم اسلامی شامل گروه‌های قرآن پژوهی، فلسفه و کلام ، تاریخ اسلام و حقوق

49 نفر عضو هیأت علمی و بیش از 70 نفر پژوهشگر همکار با تحصیلات توأمان حوزوی و دانشگاهی در سطوح عالی  به انجام طرحهای تحقیقاتی و تولید آثار علمی ـ ‌پژوهشی در پژوهکشده های فوق مشغول‌ می باشند.

آموزش و تحصیلات تکمیلی

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای اولین بار در سال 1374 اقدام به برگزاری یک دوره تحصیلات تکمیلی در مقطع کارشناسی ارشد در رشته های تاریخ اسلام، روانشناسی بالینی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و مدیریت دولتی  کرد و در سال 1384 در راستای تحقق اهداف و رسالت های خود و برای تربیت کادر علمی متعهد و کار آمد در رشته های تخصصی مورد نیاز، موافقت اصولی برگزاری دوره های دکتری تخصصی( Ph.D )را از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دریافت نمود و متعاقب آن دوره های دکتری در رشته های اقتصاد اسلامی، قرآن و حدیث، روانشناسی، علوم اجتماعی، مدیریت، فلسفه تعلم و تربیت را برگزار نمود. شایان ذکر است برای اخذ مجوز برگزاری دوره های کارشناسی ارشد سایر رشته ها نیز اقداماتی در حال انجام می باشدو هم اکنون در رشته های اقتصاد اسلامی، رشته فلسفه تفسیر و مطالعات تاریخ تشیع دانشجوی کارشناسی ارشد می پذیرد.

 نشریات پژوهشگاه حوزه ودانشگاه

1.  فصلنامه علمی ـ پژوهشی « روش شناسی علم انسانی»

 

با توجه به اهمیت علوم انسانی و اجتماعی و نقش بنیادین این علوم در تحقق یک نظام فکری منسجم و تمدن ساز، تحقیق درمبانی فلسفی و روش شناختی این دسته از علوم و نقد و ارزیابی آنها و نیز تلاش جهت استخراج مبانی و دیدگاه‏های اسلامی در حوزه‏ی علوم انسانی و تلاش برای تولید علوم انسانی همسو با معارف اسلامی و نیازهای بومی اهمیت و جایگاه والایی پیدا می‏کند. فصلنامه علمی پژوهشی روش شناسی علوم انسانی تنها فصلنامه ای که به صورت ویژه در موضوعات زیر فعالیت می کند.

- تعریف روش‏شناسی و روش تحقیق و تمییز آنها از هم؛

 - جایگاه روش‏شناسی علوم انسانی در پیشبرد کمی و کیفی این دسته از علوم؛

- بررسی تطبیقی روش‏شناسی علوم انسانی و علوم طبیعی؛

 - بررسی سیر تحول روش‏شناسی علوم انسانی؛

- مقایسه‌ی تطبیقی روش‏های تحقیق کمّی و کیفی؛

 - بررسی مبانی فلسفی و کلامی تولید علوم انسانی دینی و بومی؛

- روش‏شناسی تولید علوم انسانی دینی و بومی؛

- روش‏شناسی استفاده‌ی از متون دینی در علوم انسانی - اجتماعی؛

- روش‏شناسی اندیشمندان مسلمان در مطالعات اجتماعی؛

 - کاستی‏های علوم انسانی موجود در عرصه‏ی اهداف، مبانی، روش‏ها و دستاوردها؛

- بررسی و نقد فلسفی و روشی مطالعات صورت گرفته در حوزه علوم انسانی و اجتماعی؛

- بررسی و نقد سند چشم انداز و برنامه پنجم توسعه از منظر روش شناسی و فلسفی؛

- بررسی و نقد فلسفی و روشی سیاست های کلان کشور در عرصه علمی، اقتصادی، سیاسی،اجتماعی و فرهنگی؛

 - معرفی و نقد کتاب‏های روش تحقیق و فلسفه علوم انسانی - اجتماعی؛

پست الکترونیک :method@rihu.ac.ir  

 

2.   دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی «جستارهای اقتصادی»

 

 با توجه به اهمیت علوم اقتصادی ونقش بنیادین این علوم در فراهم آوردن زمینه‌های تحقق نظام اقتصادی اسلام، امکان زندگی شرافتمندانه، رشد و تعالی انسان و جامعه در تمامی ابعاد آن، پژوهش و شناخت دقیق و نقد و ارزیابی مبانی نظریات این بخش از علوم جایگاه والایی پیدا می‌کند. انتشار مجلات تخصصی در جهت نشر یافته‌ها و اندیشه‌ها و پژوهش‌های جدید و نیز نقد و ارزیابی و پالایش مبانی علوم اقتصادی و پژوهش در جهت ارائه مبانی و نظریات مبتنی بر فرهنگ اسلامی می‌تواند آموزش‌ها و پژوهش‌های این بخش را کمال و ارتقاء بخشیده و موجب افزایش سهم کشور در تولید علم شود. بی‌شک دغدغه اصلی گروه اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، پژوهش در زمینه اقتصاد اسلامی و مسائل کلیدی اقتصاد ایران است. بر این اساس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه انتشار دوفصلنامه جستارهای اقتصادی ایران را بر اساس ضوابط مجلات علمی ـ پژوهشی از سال 1383 آغاز نموده است.

پست الکترونیک : jostarha@rihu.ac.ir

3.  دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی  «تربیت اسلامی»

تعلیم و تربیت یکی از نهادهای اسلامی در جامعه و عهده‌دار انتقال میراث فرهنگی جامعه به نسل جدید است که در ضمن انتقال میراث فرهنگی به نسل جدید، آنها را شکل داده و استعدادهای آنها را رشد داده و فرد و جامعه را به تکامل می‌رساند. از سوی دیگر، تعلیم و تربیت در جامعه به صورت طبیعی موارد فرهنگی جامعه و مناسب با آن است و هر گونه ناهماهنگی و ناسازگاری بنیادین میان فرهنگ جامعه و تربیت رایج در آن به تضاد و اختلال در عملکرد جامعه می‌انجامد. بنابراین، کارایی و رشد و ارتقای جامعه و افراد آن به کارایی و سازگاری تربیت با فرهنگ جامعه وابسته است.

از آنجا که کشور ما اسلامی است، تربیت آن در صورتی کارا و با فرهنگ آن سازگار خواهد بود که از فرهنگ غنی اسلام سیراب شده باشد. تجربه تاریخی نیز نشان داده که تربیت اسلامی هرگاه به معنای دقیق کلمه در جامعه‌ ما رواج داشته افراد و جامعه را در سیر کمال و رشد قرار داده است در دوران معاصر راه‌حل بسیاری از مشکلات موجود رجوع به تعلیم و تربیت اصیل اسلامی است. به همین جهت گروه علوم‌تربیتی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به انتشار دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی  تعلیم و تربیت اسلامی اقدام کرده تا بتواند مسائل و مشکلات موجود در این زمینه را با کمک متخصصان و پژوهشگران این رشته بررسی و زمینه را برای رشد و شکوفایی تربیت اسلامی در کشور فراهم آورد.    

پست الکترونیک :islamicedu@rihu.ac.ir

4.  دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی« مطالعات اسلام و روان شناسی»

گروه روان‌شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با توجه به اهداف و وظایف خود در جهت توسعه و استحکام روابط علمی با پژوهشگران حوزه و دانشگاه و به منظور اشاعه تحقیقات مربوط به اسلام و روان‌شناسی، دوفصلنامه علمی ـ تخصصی «مطالعات اسلام و روان‌شناسی» را براساس ضوابط و معیارهای مندرج در آیین‌نامه تعیین اعتبار مجلات و نشریات علمی ـ پژوهشی منتشر می نماید که تاکنون 10شماره آن چاپ و منتشر شده است.

هدف اصلی دوفصلنامه، انتشار تحقیقات انجام شده در زمینة مطالعات اسلام و روان‌شناسی، اطلاع‌رسانی علمی، فراهم آوردن زمینه برای تبادل‌ نظر و تضارب آرای متفکران و محققان این رشته، فراهم آوردن زمینه برای تولید علم و اندیشه و نظریه‌پردازی در این زمینه و آماده کردن زمینة مناسب برای رشد و ارتقای هر چه بیشتر دانش روان­شناسی اسلامی است.

پست الکترونیک:   psy@rihu.ac.ir

5.   دوفصلنامه علمی ـ تخصصی «اسلام و مطالعات علوم اجتماعی»

گستردگی موضوعات مناسبات دین/ اسلام و علوم اجتماعی ایجاب می‌کند که مجله‌ای علمی ـ تخصصی، و در آینده‌ای نزدیک علمی ـ پژوهشی، که به صورت اختصاصی به مسائل و موضوعات مطرح در این زمینه بپردازد و حاصل تحقیقات صاحبنظران این رشته را در اختیار جامعه‌ی علمی و مدیران ارشد کشور قرار دهد، منتشر شود. به همین جهت گروه علوم اجتماعی پژوهشگاه در صدد انتشار مجله‌ای با نام دوفصلنامه‌ی «اسلام و علوم اجتماعی» برآمد.

 انجام تحقیقات بنیادی، توسعه‌ای و کاربردی در زمینه‌ی علوم اجتماعی و مناسبات آن با دین و نقد و بررسی مکاتب موجود در این زمینه، از اهداف و رسالت‌های دوفصلنامه‌ی «اسلام و علوم اجتماعی» است.

پست الکترونیک : soci@rihu.ac.ir

6.   دوفصلنامه علمی ـ تخصصی «اسلام و مدیریت»

این نشریه به صاحب امتیازی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سردبیری دکتر شمس السادات زاهدی منتشر می شود و هدف از انتشار آن گسترش و تعمیق مطالعات و پروژه های تحقیقاتی در زمینه مدیریت اسلامی و زمینه سازی جهت تولید علم مدیریت اسلامی است. این نشریه بنا دارد به صورت علمی و تخصصی به مبانی، اصول و مسائل مدیریت با دیدگاه اسلامی بپردازد.

پست الکترونیک : islam&management@rihu.ac.ir

آثاربرگزیده پژوهشگاه

 

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در مدت بیش از ربع قرن فعالیت علمی ـ پژوهشی در جشنواره ها و کنگره های علمی متعددی حضور فعال داشته است که طی این مدت موفق به احراز بیش از 121 رتبه شده است . از جمله این جشنواره ها می توان به موارد ذیل اشاره نمود: جشنواره انتخاب کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، جشنواره انتخاب کتاب سال حوزه، جسنواره سراسری دین پژوهان، جشنواره انتخاب پژوهش فرهنگی سال، جشنواره انتخاب کتاب سال دانشجویی، جشنواره انتخاب پایان نامه برتر دانشجویی، جشنواره انتخاب پژوهش برتر دانشجویی، همایش تجلیل از پژوهشگران برتر حوزه دین، جشنواره انتخاب کتاب خانواده، همایش دوسالانه اقتصاد، هماش اهل قلم، جشنواره کتاب فصل، جشنواره فارابی و جشنواره انتخاب کتاب دین و پژوهش های برتر.

 

ارتباط با پژوهشگاه

قم: شهرک پردیسان، بلوار دانشگاه، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

صندوق پستی: 3151ـ37185

تلفن: 21111 0251   نمابر: 2803090 0251

تهران: خیابان انقلاب، بین وصال و قدس، نبش کوی اُسکو

تلفن:  66402600 021

روابط عمومی: 2111206 0251

نمابر روابط عمومی: 2806001 0251

www.rihu.ac.ir    

E-mail: info@rihu.ac.ir


تعداد بازدیدها: 4228

نماد اعتماد